fotobeelden groenfront akties
Vrienden van GroenFront! - EarthFirst! Netherlands & Belgium

Down with the Dutch Empire! - Geschiedenis van GroenFront!


Dit artikel is een beschouwing van de geschiedenis van GroenFront! tot aan eind 2004 (Entenwoud). Het is gepubliceerd in de Nederlandse uitgave van het pamflet "Weg met Empire, Laat de lente komen!" en geschreven door drie anonieme GF!-activisten die vanaf het begin betrokken zijn geweest bij het netwerk.


Rubrieken: Over GroenFront!; Boeken; Analyse en discussie
Gepost: Wed 26-04-06 11:42:00 - Auteur: krater

Down with the Dutch Empire!
De geschiedenis van de nederlandse tak van EarthFirst!
(Geschreven mei 2004)


Volgt een uit drie delen bestaande chronologie, geschreven door drie GroenFront!-activisten-vanaf-het-begin. We hebben er bewust voor gekozen verschillende perspectieven en invalshoeken te handhaven in de drie delen van de tekst (het begin van GroenFront! en aktiekamp Groenoord; krakers tegen de Betuwelijn; acties daarna en actiekamp het Entenwoud).

Van Engeland naar de Afrikahaven...

Het is zomer ’95, de eerste van een lange reeks zinloze klimaattoppen wordt gehouden in Berlijn. Tegelijkertijd vindt er in een Oost Duiste gymzaal een tegentop plaats. Activisten uit heel Europa zijn er verzameld om kennis uit te wisselen en ervaring op te doen. Rampenplan kookt buiten op de parkeerplaats en overal in de stad vinden acties plaats. Er worden ook workshops word gegeven, oa door een Engelse groep met de naam EarthFirst!. Zij vertellen over hun acties tegen de uitbreiding van het Engelse wegennet. Door compromisloos verzet blokkeren zij daadwerkelijk de bouwwerkzaamheden. Hierbij maken ze gebruik van boomhutten, blokkades en sabotage (monkeywrenching). Veel mensen leven in de kampen en combineren zo een alternatieve levenstijl met een spectaculaire vorm van verzet tegen de vernietiging van de natuur.

De Nederlanders die dit horen zijn dol enthousiast. Geen suffe flyer acties, niet hopen dat mensen milieuvriendelijk gaan leven door ze biologische appeltjes te geven, maar fel verzet. Met dit idee in het hoofd gaan ze terug naar Nederland waar ze gesprekken beginnen met verschillende activisten uit groepen als Milieudefensie, Jongeren Milieu Actief, A Seed, DWARS en de anti-kernenergie beweging. De reacties zijn wisselend. Sommigen worden ook enthousiast, maar veel mensen zijn erg sceptisch. De belangrijkste tegenwerping voor het importeren van 'het Engelse model' naar Nederland is dat de situatie in Groot-Brittannië totaal anders is. De verhoudingen zijn er veel meer gepolariseerd, er is een enorm potentieel aan mensen die geen zicht op een baan hebben en de stukken natuur die op het spel staan lenen zich beter voor actiekampen.

Fase 1 - ‘Threat Potential’

Maar de jonge activisten lieten zich niet demotiveren. Onder het motto “in engeland zijn ze ook met vijf mensen begonnen” werden er brainstorms georganiseerd en voorzichtig gedacht aan eerste acties. In de eerste periode waren dat vooral een serie acties gericht op een brug in aanbouw in Amsterdam. De Panamabrug zou een schakel vormen tussen de Ringweg A10 en de binnenstad. Verschillende malen werd het werk stil gelegd door de heimachines in alle vroegte te bezetten. De eerste keer lokte dat een massieve politie inzet uit vanwege het felle verzet dat een kraakgroep enkele maanden daarvoor leverde toen hun panden moesten wijken voor die brug. Later werden in een serie prikacties her en der in het land bezettingen georganiseerd van bouwputten op bijvoorbeeld de A4 (Delft) en de A12 (Utrecht).

Deze fase werd beschouwd als opbouwfase. We wilden meer mensen mobiliseren, zelf trainen in acties en meer 'threat potential' krijgen. De staat en de bouwbedrijven moesten ons gaan vrezen. Dat lukte al snel. Na een bezetting van de bouwput van een aquaduct onder de A4 bij Delft vond er een topoverleg plaats tussen de BVD en Rijkswaterstaat. Naar later bleek was vanaf 1994 de Nijmeegse RID chef Olbekkink in zijn vakanties naar een EarthFirst! gathering en een aantal aktiekampen geweest omdat hij bang was dat het fenomeen naar Nederland zou overslaan. Meer mensen begonnen aan acties mee te doen en we werden steeds beter in het kunstje van bouwplaats bezetten. Maar wat we over het hoofd zagen was een serieuze organisatorische basis. Het bleef een netwerkje van bekenden rond een aantal vrienden.

Groenoord ondergraaft de haven


Al snel werd gespeculeerd over de kansen voor actiekampen in Nederland. De tijd daarvoor achtten wij nog niet rijp. We voelden ons er niet klaar voor. Verschillenden van ons waren in die tijd in Engeland wezen kijken en naar EarthFirst! gatherings daar geweest. Toen iemand voorstelde om een actiekamp te beginnen bij het dorpje Ruigoord onder de rookwalmen van het Westelijk Havengebied Amsterdam werd dat in eerste instantie bekritiseerd. Maar toen die persoon daar een kampje organiseerde voor jonge natuurvorsers en ook de jongeren van GroenLinks er een excursie organiseerde zijn een aantal mensen domweg begonnen. Door er te gaan kamperen en het terrein te verkennen, geholpen door wat contacten in het dorp zelf. Zonder een duidelijk idee van wat er zou moeten gebeuren of wat er precies aan de hand was met het gebied. Ja er moest een haven gegraven worden, en er was nu een schitterend natuurgebied. Maar we hadden geen flauw benul van de geschiedenis van de hippie kolonie Ruigoord en de precieze plannen.

Gaandeweg kwamen we er achter. Geholpen door nieuwe vrienden in Ruigoord die al jaren met het onderwerp bezig waren en het MilieuCentrum Amsterdam. Ruigoord was enerzijds een inspirerende plek met zijn roots in het verzet van de jaren zestig, maar het werkte ook als een magneet op volslagen idioten. Het dorp had geleerd hoe daar mee om te gaan, wij niet. Met als gevolg dat we overspoeld werden met mensen die tot diep in de nacht jembee speelden en bouwmateriaal gebruikten voor het kampvuur, LSD wilden uitdelen, en gedrag vertoonden waarmee ze menigeen het bloed onder de nagels vandaan haalde.
Er kwamen ook heel veel goeie activisten op het kamp af. Vooral uit Amsterdam, maar ook van ver daarbuiten. Die mensen werkten zich in het zweet om hutten te bouwen, tunnels te graven, barricades op te werpen, acties te organiseren en het kamphuishouden te runnen. In de zomer was het gebied geweldig om te zijn. Ondanks de vliegtuigen die om de paar minuten over kwamen vliegen en uitzicht op de fabrieken zaten we midden in een natuurgebied. Dat bracht bij veel mensen voor het eerst in hun leven het gevoel op dat ze op een natuurlijke manier leefden. Ook door het stamverband waarin we leefden. Er was geen stromend water, geen electriciteit. We leefden in een oase op de rand van de woestenij. Letterlijk een frontlinie.

Ontruiming = moord

De ontruiming was voor veel mensen een verpletterende ervaring. Veel mensen hadden gehoopt dat ons tot dan toe symbolische verzet, de argumenten die we gebruikten en de acties die we buiten het kamp uitvoerden de gemeente en de publieke opinie zouden overtuigen van de waarde van het gebied en de idiotie van de plannen. Alleen hadden we de middelen niet om de publieke opinie te beïnvloeden. De gemeente was niet onder de indruk van de argumenten van een paar schattige hippies in een boomhuttenkamp. Ook een ander middel om een ontruiming en vernietiging van het gebied te voorkomen, een stevige reputatie en een dreigingspotentieel, hadden we nog niet in handen. We waren net begonnen en moesten ons nog bewijzen. We hadden bovendien door de connectie met Ruigoord en onze constante nadruk op geweldloosheid de uitstraling van een stel boshippies. We deden er ook alles aan om dit imago hoog te houden.

De gemeente had advies ingewonnen in Engeland en maakte niet de fout ons te onderschatten. Ze zetten meer dan 1000 politiemensen in om het gebied te omsingelen en te ontruimen. Na weken goed weer brak een stortbui los die enkele dagen duurde en het gebied in een modderpoel veranderde. Onze nadruk op geweldloosheid werd deels beloond door een milde aanpak, die nochtans ruwer was als waar veel mensen op gerekend hadden. Bovendien werd onder onze ogen het gebied vernietigd. Vrijwel onmiddellijk na de politie verschenen de bulldozers en de klepelaars die in het gebied alle bomen vermorzelden en tot op een centimeter boven de grond kaal sloegen.
De ontruiming ging sneller dan we gedacht hadden. Dat kwam onder andere doordat de politie 's nachts doorging en enorme risico's nam. Dat kostte bijna een van ons het leven. Die nacht reed een bulldozer in op een dijkje waaronder zich een tunnel bevond. De chauffeur had bewust of onbewust de waarschuwingtekens genegeerd. De persoon die in de tunnel zat wist net op tijd uit zijn slaapbunker te duiken. Vlak achter hem stortte een deel van de tunnel in. Onze politielaison trof een omgeploegd stuk natuur aan waarin de tunnelingang niet meer terug te vinden was. Door vloekend en scheldend de aanwezige Bratra aan het graven te zetten wist men de opening weer open te leggen. Een snelle duik in de tunnel door de politielaison leert dat de tunnelrat nog leeft. De ontruiming wordt doorgezet. De ochtend daarop is de laatste tunnel uitgegraven en worden de boomhutten leeg getrokken. Het gebied is dan al platgewalst. Nu gaan ook de bomen er aan. Iets wat veel mensen enorm veel pijn deed.

Groen Fort


Veel mensen beseften toen pas dat we de ontruiming nooit hadden kunnen stoppen. Iets waar sommigen van ons al vanaf het begin voor hadden gewaarschuwd. Een ander leerproces was niet te vertrouwen op politiek en andere autoriteiten. Gedane toezeggingen werden stuk voor stuk gebroken. Ondanks alles gingen we door. Een deel van de hippies waren verdwenen nu het slechte weer was aangebroken en het gebied platgewalst. Na enkele weken rust werd er begonnen aan de bouw van een houten fort. Precies op de zelfde plek als het boomhuttenkamp. Ook dat werd ontruimd, maar met meer moeite dan de politie had gedacht. En onze acties verhardden zich. Een bezetting van het kantoor van het Havenbedrijf, sabotage en de vastberadenheid om in het fort te blijven. Maar zoals in elk actiekamp begon ook hier de neiging het actiekamp te beschouwen als het eigen huis steeds groter te worden. Velen hadden ook geen eigen plek. Wat er voor zorgde dat mensen bang werden voor een confrontatie, want dan zouden ze hun huis kunnen verliezen. Die confrontatie kwam uiteindelijk toch toen we probeerde het begin van de werkzaamheden te blokkeren. Daarna wisten we tot in januari nog een klein kampje in stand te houden aan de rand van het gebied. Ook voerden we nog een grote bezettingsactie van de machine opslag uit (waar de politie hard ingreep) en werden er meer sabotage-acties gedaan. Maar in feite was het verzet gebroken.

Na Groenoord volgde een periode van inactiviteit. Mensen hadden tijd nodig om hun leven weer op orde te krijgen, een nieuw huis te vinden, een studieachterstand in te halen en weer uit de rooie cijfers te komen. Er werden wel wat acties georganiseerd, maar het bleek uitermate moeilijk de mensen bij elkaar te houden. Zeker omdat er heel bewust voor werd gekozen om geen organisatie op te zetten maar het een informeel netwerk te laten zijn. Veel mensen waren niet zozeer gebonden aan GroenFront!, maar aan de plek. Bovendien kregen we het concept van een netwerk niet uitgelegd aan buitenstaanders en een deel van de groenoord-activisten. Veel mensen bleven denken in gangbare organisaties.



De tweede generatie: de Betuwelijn


Begin ‘98 gaat een groepje ex-groenoorders op zoek naar een mooi plekje op het platteland. Ze komen uit bij een leegstaande boerderij aan de Wolfhoeksestraatweg in Ressen. Aanvankelijk heeft men vooral de bedoeling om er zelfvoorzienend te gaan leven, van actievoeren is nog geen sprake.
Maar zoals altijd werd ook dit hof van Eden bedreigd door de groeiende infrastructuur. In dit geval door de aanleg van de Betuweroute, een onderdeel van het Trans European Network System (TENS). De Betuweroute is een volslagen onhaalbare zet van een paar PVDA en haven bobo’s om het dichtslibbende Rotterdam met het achterland te verbinden. Dit ondanks het bestaan van talrijke (overigens door ons ook niet toegejuichde) alternatieven zoals vervoer over water. In feite komt elke investering in dit soort infrastructuur neer op een verdere stap richting niet duurzame economische ontwikkeling.
Helaas voelden veel mensen binnen de radicale milieubeweging zich genoodzaakt om een alternatief aan te dragen teneinde niet op volkomen onbegrip te stuiten. Dit gaf soms rare toestanden, zoals een vrachtwagenhandelaar die ons ging steunen omdat wij tegen de spoorlijn waren. Persoonlijk heb ik mij vaak verwonderd over het gat dat er gaapt tussen de No Future mentaliteit en de mensen die serieus een redelijk alternatief overwegen voor de Betuweroute. Juist deze cruciale tussenvorm had de beweging net dat meer aan tanden kunnen geven, maar dat is gelul achteraf. Laten we eerst eens kijken wat er gebeurde met het boerderijtje.

Het pand, inmiddels omgedoopt tot „De Boze Wolf” begint eind ‘98 binnen de eigen groepering steeds meer aandacht te krijgen wegens de relatie tot de Betuweroute.
Uiteindelijk worden er gedurende ’98-‘99 nog acht panden bijgekraakt, waarbij er een sneuvelt door illegale sloop en een ander wisselend in bezit is van antikraak, krakers, henneptelers en tenslotte toch weer krakers. Deze panden werden, in tegenstelling tot de Boze Wolf, gekraakt met als doel het verhinderen van bouwwerkzaamheden. Dit heeft niet in de weg gestaan dat er op de diverse locaties allerlei kleinschalige initiatieven opbloeiden, behalve dan in Meteren waar men vanaf dag een aan het barricaderen sloeg. Al met al is er een hele lichting jongeren geweest die via de Betuweroute in contact kwamen met directe actiemethodes en anarchisties geinspireerde vormen van samenwonen en barricaderen.

Directe actie in alle soorten en maten

Behalve barricaderen wordt er ook een hele reeks acties gevoerd bij bouwputten en kantoren van de route. Hierbij vinden dikwijls arrestaties plaats, maar meestal blijven die nog zonder grote gevolgen. Het vermelden waard is de Sophiaspoortunnel, de duurste en grootste bouwput van het project. In totaal is deze bouwplaats met een dagelijkse kostenpost van 200.000 gulden zeven keer bezet, door groepen varierend van zes tot zestig mensen. Deze acties hadden vaak een totaal verschillend karakter. In het ene geval ging men met vier verschillende groepen het terrein op waarbij er een stevig handgemeen ontstond met security, in het andere geval sloop een groep van uitsluitend vrouwen voor dag en dauw het terrein op om de kranen te bezetten.

Over het algemeen is de diversiteit in de acties, methoden en groepen het meest positieve aspect van deze campagne te noemen. Er was haast voor iedereen wel een plaats te vinden waar hij of zij zich thuis kon voelen. Deze diversiteit heeft zich doorgezet tot op het moment van de ontruiming waarbij de acht panden totaal verschillende strategieen volgden. Er was op het eind wel enige wrevel over elkaars methoden, maar dit was vooral te wijten aan een sterke gerichtheid op een positieve uitstraling naar pers en politie op de ene plek en meer lokale strategische overwegingen op een andere.

Vrijstaat Ressen


Achteraf bezien denk ik dat geen van beide groepen het onderste uit de kan hebben gehaald en hier treedt weer de eerder geschetste kloof tussen behoudend en radicaal op. De eerste groep is er niet in geslaagd om risico’s en negatieve publiciteit uit te bannen, en bovendien is er van de verwachte steun vanuit de buurt weinig terecht gekomen. De tweede groep had zichzelf bijna schaakmat gezet door te speculeren op de reactie van de politie door het uitroepen van een vrijstaat. Deze laatste actie, die een week voor de eigenlijke ontruiming plaatsvond, en waarbij de lokale wegen alsmede de afrit van de snelweg werden versperd, moet in het licht van de uitblijvende ontruiming worden gezien. Het pand in kwestie, de monumentale boerderij de Boze Wolf, was altijd primair een woonfunctie blijven vervullen en stond bovendien niet direct in de weg voor de Betuweroute. Men hoopte daarom tot het laatste moment nog via juridische procedures de zaak te behouden. Gevolg was het ontbreken van barricades die het leven binnen ondragelijk hadden gemaakt en bovendien het pand zouden aantasten.
De Boze Wolf is eigenlijk altijd een verhaal apart geweest, maar helaas dacht de rechter daar anders over en beschouwde het pand als identiek aan de andere gekraakte panden en dus sloopwaardig. Door de frustratie hierover, de oplopende spanning en afnemende aantallen activisten, ging men op 31 januari 2000 tot de aanval (is de beste verdediging) over en grendelde de wijde omtrek af voor het verkeer. Dit had niet de gehoopte ontruiming tot gevolg, maar het gaf wel een kick om na al dat afwachten de benen te kunnen strekken en de smeris te trakteren op een flinke portie verfbommen en rook.
De actie viel bij meer gematigde mensen een beetje verkeerd en zorgde op het laatste moment nog bijna voor een afsplitsing van de panden in Ressen van de rest van de campagne.

Betuwe ziet blauw

Veel geblaat, weinig wol en uiteindelijk kwam de ontruiming er toch op acht februari. De opkomst van de politie was massaal en gelijktijdig en het weer was klote. Dankzij tips uit de buurt wisten we dat de politie er aan zou komen. De panden zaten tot de nok toe vol activisten. De ontruiming duurde twee volle dagen in Meteren en Zetten-Andelst waar getunneld en gebaricadeerd was. De Boze Wolf en de panden daarom heen werden de eerste dag al ontruimd en gesloopt. De ontruiming liep op verschillende plaatsen vertraging op door stommiteiten van de politie en gemeente zelf. De eerste dag werden er zeker 700 agenten ingezet. De totale kosten beliepen zo’n 4,5 miloen gulden.

De enige onzekerheid voor de politie was de reactie van de buurt en de mate van support die verwacht werd van andere kraakgroepen. Helaas bleven deze acties uit en kon de politie haar inzet op de tweede dag met 300 man verminderen. De ontruiming duurde tot 18.00 de volgende dag, toen in Meteren de laatste actievoerder uit de tunnel geslepen werd. De ontruiming had op de verschillende locaties een heel ander karakter, mede door de opstelling van de activisten zelf. In Ressen en Reeth werd er veelvuldig met verfbommen gesmeten en fikkie gestookt, op de andere locaties beperkte men zich tot lijdelijk verzet.

Overwonnen maar niet verslagen

Wat is er bereikt met de ontruimingen? Gegeven de beperkte mogelijkheden van het symbolisch verzet tamelijk veel. “Wij winnen altijd” stond er op de gevel in Meteren. In zeker zin klopt dat. Het imago van de bouwers en politici heeft een flinke dreun gekregen en daarmee zijn toekomstige projecten minder aantrekkelijk gemaakt. Maar het is wel 'victory through defeat'. Het was voor veel mensen, zowel activisten als buurtbewoners, een geweldige ervaring. We lieten het kapitalisme en de staat hun ware gezicht tonen. Wat dat betreft werd GroenFront! als beweging ideologisch gescherpt. Het ging nu niet louter om natuurbehoud, we wilden het kapitalistische systeem zelf de oorlog verklaren.
Daarnaast hebben we zeker een maand lang de media beheerst. Op een gegeven moment melde men zelfs dat we een rustig weekend hadden gehad. De twee dagen van de ontruiming haalden we de voorpagina's van alle kranten. Daardoor wisten te laten zien dat je niet lijdzaam hoeft toe te kijken als er weer een mega project gebouwd wordt. Bovendien hadden we onze naam, en daarmee ons dreigingspotentieel gevestigd.

Het contact met de politie vooraf en tijdens de ontruiming heeft tot veel rare verhalen in de media geleidt en tot een lijvig rapport van het IPIT (instituut voor maatschappelijke veiligheidsvraagstukken) na afloop. Er was (en is nog steeds) binnen GroenFront! veel onenigheid over het nut en de wenselijkheid van zulke contacten, en de inzet van politie woordvoerders tijdens de actie. Enerzijds raken die makkelijk gevangen in een spelletje van dienst en wederdienst. Anderzijds werd er op Groenoord iemand’s leven door gered, maar het is de vraag of ze niet meer voorzichtigheid zouden betrachten als niemand hun op de gevaren wijst. Hoe dan ook, het reduceert een actie tot een zorgvuldig georkestreerde klucht waarbij actievoerders en politie hun rollen spelen voor een denkbeeldig publiek van media en publieke opinie. Alle dynamiek wordt uitgebannen en het directe actievoeren verwordt tot een conflictmodel met vaste aanspreekpunten en voorwaarden.



GroenFront! in na de 20e eeuw

Op de ontruiming van de Betuwse kraakpanden volgden veel rechtszaken, veel bezettingsacties en een gewelddadig beeindigde kraakactie in Angeren. Na dit ‘lente offensief’ werd het stiller. Dit blijkt een herhalend patroon te zijn. Mensen die actief zijn geweest bij eerdere GroenFront! acties zijn dit niet per definitie bij de volgende.
Terwijl in Engeland weinig protest sites meer over waren (deels te danken aan het eigen succes en deels aan vermoeidheid van de jaren negentig generatie) daalde ook in Nederland de inspiratie voor nieuwe kampen.
De laatste jaren is ook het aantal directe acties als bezettingen en blokkades rond natuur en milieuacties afgenomen. Wel waren er kleine campagnes. Samen met Onkruit (vergaat niet) zijn er eind 2000, begin en eind 2001 een vijftal kernafvaltransporten (naar Sellafield en La Hague) geblokkeerd, met een succesje: tijdens de mond en klauwzeer epidemie moest er een transport worden afgeblazen omdat de benodigde 400 man politie ter beveiliging niet opgebracht kon worden.

Bevolking – wel protest, geen verzet

Dat soort directe acties overdag zijn uitputtend, hebben geregeld vervelende juridische consequenties (soms week-lange voorarresten voor het negeren van een politiebevel om op te zouten). De acties zijn effectief voor wat betreft publiciteit en ook wel het betrekken van mensen. Hoewel de economische schade aanzienlijk is bij het bezetten van een bouwterrein (tonnen per dag) leidt het niet tot een wezenlijke financiële klap bij door de overheid gefinancierde (Betuwelijn) of beveiligde (kerntransporten) activiteiten.
Een kleine groep mensen kan met deze tactiek de overheid niet verslaan, in ieder geval niet bij gebrek aan grote publieke druk die verder gaat dan het juridsche/symbolische. Terwijl er naast EarthFirst! binnen de Engelse anti-roads beweging een grote schare mensen betrokken werd bij directe actie was de respons in Nederland lauw.
Het is voor veel GroenFront!ers van het eerste uur toch een teleurstelling dat zo’n ‘Engeland effect’ niet ontstond. Bewoners van de Betuwe en de rest van Nederland zijn overwegend nogal gezagsgetrouw en Nederlandse milieuorganisaties werken liever samen met de overheid dan met een stel radicale treehuggers.
Wel zijn gedurende de acties en toenemende aversie van de bevolking tegen de Betuwelijn de noord- en zuidtak afgeblazen. Een succes, maar cynici zullen vermoeden dat dit vooraf al ingecalculeerd was. Plannenmakers zetten vaker hoger in, om compromissen te kunnen sluiten en meer geld los te krijgen dat dan aan de hoofdlijn, - uiteindelijk twee keer zo duur als zogenaamd voorzien was - besteed kan worden.
Veel inwoners van de Betuwe (en de rest van het land) verloren hun vertrouwen in de overheid en hadden meer sympathie voor anarchistische krakers. Maar sympathie voor directe actie en (mee)doen liggen ver uit elkaar in de polder.

Massa is niet nodig voor een direct effect. Succesvolle eco-acties waren bijvoorbeeld de verstoring van de klimaattop in Den Haag eind 2000, bezetting van de chemische lobby bij de EU top in Brussel eind 2001 en verstoring van een co2-emissiehandelbijeenkomst in Amsterdam begin 2002. Dat soort confrontaties zijn zinvol en bovendien vaak leuk (fuck the bastards).

Gentech gewassen – slag gewonnen, nu de oorlog nog

Waar direct effect werd bereikt was rond biotechnologie. Tussen 2000 en 2003 zijn weer elke zomer gentech-proefveldvernielingen onder verschillende namen. Niemand werd aangehouden (voor zover bekend) voor de nachtelijke acties. De combinatie met juridische acties door ngo’s zorgt ervoor dat gentech proeven in Nederland weinig voet aan de grond krijgen. Het kleine aantal (bekende) kleine velden van een is een luxe situatie waardoor publieke betrokkenheid niet nodig is geweest. Komen er veel velden, die moeilijker te traceren zijn, of wanneer er hectares vol gentechplanten komen te staan, dan zal het moeite kosten om met nachtelijke acties er een einde aan kunnen maken. Maar nog onwaarschijnlijker is datg er op het publiek gerekend kan worden om planten uit de grond te trekken.

Na links de anarchie

Als je veel lift kom je er achter dat menig vrachtwagenchauffeur, hoewel heel wat minder idealistisch dan een linkse kraker, soms beter door heeft dat de meest omvattende oorlog ooit nu plaatsvindt: tussen natuur en de technoverslaafde mens, tussen leven en kunstmatigheid. Maar wat kan ik ermee, vraagt het opmerkzame maar cynische deel van de bevolking zich af.
Tegenover cynisme staat het optimisme van links waarin die oorlog alleen een bijrol krijgt. In het links-optimistische denkbeeld zijn vooruitstrevendheid en progressiviteit de paraplubegrippen waaronder veel GroenFront!-sympathisanten, krakers, anarchisten, dierenliefhebbers en groenlinksers - zich samen kunnen vinden. Een andere wereld is mogelijk is de slogan - maar er is geen andere wereld voor ons mogelijk als de aarde sterft.
Andere dogma’s zijn: dat de uiteindelijke zege van links onafwendbaar is (uiteindelijk zal de bevolking voor onze ideeën kiezen). Dat alle beetjes helpen; dat een actie nooit zinloos is en dat we het met goede moed en met respect voor elkaars verschillende stokpaardjes zij aan zij het kapitalisme omverwerpen (samen vormen we een platform voor mobilisatie van de massa). Geschiedenis zal ons erkennen – wij (de linkse/progressieve/anarchistische beweging naar keuze aankruisen) liggen qua denkbeelden voor op de rest.
In het linkse wereldbeeld is natuur een van de slachtoffers die (we) zullen emanciperen, die rechten moet krijgen, na de slaven en vrouwen, dier en natuur. Links heeft een legalistische visie, of die rechten nou op democratische (socialistische) of basisdemocratische (anarchistische) wijze tot stand komen.
De tot ding gemaakte natuur staat ongeveer op dezelfde traptree van emancipatie als de illegale buitenlander. Voor de linkse activist in de stad is natuur iets buiten je zelf – de tegenstelling natuur-mens blijft ongewijzigd. Ideologische haarkloverij is not done - vooral rond het punt dat alle ‘deelstrijden’ even belangrijk zijn. Maar proefapen willen bevrijden is irrelevant als hun natuurlijke omgeving verdwijnt. Papieren hebben of niet maakt weinig uit als er geen natuur meer is om in te leven.
De basis van macht en uitbuiting ligt in het erdoorheen jagen van de natuur – de stromen vluchtelingen en armen zijn een vorm van collateral damage in de oorlog om grondstoffen.

Wat natuur dan wel ‘echt’ is, buiten het beeld dat we hebben, weten we niet. Alleen door in de natuur te leven krijg je een intuitief gevoel. Meestal blijft het het een salontafeldiscussie als je in een land bent opgegroeid waar iedereen als control freak opgroeit en de heersende machten het liefst geen vierkante meter aan het toeval overlaten.

Verdergaan

GroenFront! (en EarthFirst!) stuiteren vaak tussen dit hopeloos links vooruitgangsdenken en no future nihilisme - dat is een van de redenen voor pieken en dalen in activiteit. Uiteindelijk zijn de meeste acties uit het GroenFront! verleden begonnen omdat we toch wat moeten doen en omdat natuurvernieling in jezelf pijn doet. Down with the Empire geeft een goede analyse wat onze vijand pijn doet. Naast de aanval moeten we ondertussen blijven beschermen wat er aan natuur – onze eerste levensvoorwaarde – over is. De natuur slaat terug, GroenFront! helpt een handje mee en gooit wat zand in de machine.

Naast overpeinzingen bleef een sterke overlevingsdrang om te blijven bestaan. Dat leidde tot de eko-oproermaand mei-juni 2002, met een Rave against the Machine op de snelweg A28 op midzomer waarbij het misleiden van de autoriteiten tot een zeer bevredigende ervaring leidde.
Daarnaast bleef het gevoel dat actiekampen belangrijk zijn. Kontakt met bossen in plaats van straten vol auto’s is een noodzakelijke voorwaarde voor de revolutie.
In 2003 kwam er een nieuw kamp, waarbij de winkansen hoger moesten zijn dan elders. Dat was belangrijker dan precies hoeveel natuur er beschermd zou worden. Met hoop op nieuwe menskracht begon een kleine groep in juni het Entenwoud versus de Efteling. De kosten van een ontruiming en van vertragingen zouden voor de Efteling een veel grotere strop zijn dan de panden op de Betuwe voor de staat. Door te kiezen voor sprookjesachtige setting en jargon wilde de initiatiefgroep meeliften op het imago van de Efteling. Duidelijk maken dat er ook met de Efteling fundamenteel wat mis is (als onderdeel van de amusementsindustrie die de bevolking in het gareel houdt) was een ingewikkelde zaak voor simpele journalisten, maar werd ook wel eens in het kamp betwist als onpraktisch.

Het kamp is voor veel mensen een openbaring geweest, maar toen het schooljaar weer begon dropen er ook veel af. Er waren ook relatief weinig mensen die in Groenoord of op de Betuwe hadden gewoond, wel mensen van de belgische actiekampen van het Lappersfront (bij Brugge) en Patdagach (bij Vloesbeek).
Een voorlopige overwinning kwam uit onverwachte hoek toen de Raad van State de plannen verwierp vanwege procedurefouten. Ongetwijfeld zal de weerstand tegen de plannen voor luxe hotels en bungalows voor 3500 mensen een rol hebben gespeeld. Het kamp is afgebouwd en begin dit jaar verlaten.
Op het moment van dit schrijven hebben gematigde milieuorganisaties het net op een akkoordje gegooid met de Efteling, zogenaamd een win-win situatie voor beide partijen. De Efteling zou net wat meer natuur bijmaken en er komen wat minder grote gebouwen in het Entenwoud, als het aan de nieuwe overeenkomst ligt. Opnieuw wordt natuur gezien als een consumptiegoed dat je bij verlies kan compenseren (en waar de mens mee kan doen wat ‘ie wil). Het is onduidelijk hoe ontwikkelingen zullen verlopen.

Hoe verder? Bevrijding van wat - euphemistisch - door de goedpraters van het systeem onze ‘innerlijke beschaving’ wordt genoemd, is niet eenvoudig. De bagage van het verleden blijft een enorm blok aan het been van radicale natuuractivisten in de vorm van linksigheid - en in de vorm van zwartgallige mensenhaat.
De natuur die we hebben is misschien op papier niet zoveel waard maar is ook hier een inspiratiebron en het waard om te verdedigen. Want berusten is toch niet iets wat lang zal gebeuren, te zien aan de lange lijst acties die hebben plaatsgevonden de afgelopen zeven en een half jaar door GroenFront! en aanverwanten. Dat we nog bestaan is niet iets dat toen verwacht werd...
GroenFront! heeft veel mensen voor langere tijd betrokken bij natuur en directe actie. De naam heeft door spectaculaire acties een bekendheid en potentieel gekregen dat zowel een lust als een last was.
Waar en hoe GroenFront! verder zal gaan is afhankelijk van afwegingen en discussies en de nodige voorstellen zoals Down with the Empire, Up with the Spring. Maar evenzo ook op toeval en de kroeg, zoals altijd het geval is geweest. Maar we staan niet alleen - alle beschavingen die de wereld probeerden te beheersen zijn uiteindelijk ingestort en ten onder gegaan aan zelf gecreëerde ecologische rampen en de sociale gevolgen. Natuur slaat terug, GroenFront! helpt een handje…

Views: 2103

Commentaar | Comments

anti fascist schreef:

Down with the Dutch Empire!

Welk Nederlandse keizerrijk ?

bwahahahaha wat een fascisme weer tegen Nederland zeg, als het aan jullie lag was heel Nederland 1 grote Rotterdam
Mon 13-11-06 01:59:49

Commentaar Toevoegen | Add Comments

This item is closed, it's not possible to add new comments to it or to vote on it

Anti-jacht campagne

Laatste nieuws
Waarom is GroenFront! tegen jacht?
Bekijk de Jachtkaart

Audio & Video

Actie tegen ALCOA in Switserland tbv wildernis in IJsland
Coal mine shut down in Wales
NIEUW: GroenFront!-TV
Leukste GroenFront!-video's
IJsland Multimedia


Actiehandleidingen

Onderzoek doen voor acties
EHBA / Streetmedics gids
Disco Daves' Tunnel Guide
Ozymandias Sabotage Handbook
Klimhandleidingen
Tuiniergids voor het overleven van de moderne tijd


Analyse & Discussie

Environmentalism: The Case for Radicalism
Nieuws uit het Lappersfort (eerste artikel)
GroenFront! plaatst Lappersfortdossier in globale economische en ecologische crisis
Dystopia V - De zware jongens club
Dystopia IV - Het regent op de noordpool
De noodzaak van een stap terug
Duurzame technologie – een contradictie?
Speel Wild! Onze levens staan op het spel!


Sitemap